THALES

Yunanlý gökbilimci, filozof ve matematikçi. Büyük bir gezgindi; Babil ve Mýsýr'dan cebir ve geometrinin öðelerini ge-tirdiði sanýlmaktadýr. Thales açýlarý büyüklük olarak deðil de, belli bir biçi-mi olan þekiller olarak ele alýyordu; açý-larýn, ait olduklarý üçgenlerle iliþki-leri üstüne bazý bilgiler ve ters açýlarýn eþit olduðuna iliþkin açýklama o na mal edilmektedir. Bir cismin yükseklðini, gölgesinden yararlanarak belir-lediði ve bir geminin kýyýya uzaklýðýnýn nasýl ölçülebileceðini gösterdiði sa-nýlmaktadýr. Ününü, bü-yük olasýlýkla 585'teki Güneþ tutulmasýný önceden haber vermesine borçludur. Thales'e büyük ün kazandýran bu  olay Babiller tarafýndan bilin-mekte idi. Burada önemli olan, tutulma o-ayýnýn kendisi deðil, haber verenin bu bilgiyi aldýðý kaynaktýr. Gerçekte: Thales' in bu bilgiyi eski Mýsýr ve Mezopotamya'dan elde ettiðinde bütün kaynaklar birleþmektedir. Matematikte kurucu addedilmesine sebep olan bilgileri de þunlardý. Bir dairenin içine üçgen çizme probleminin çözümü, cisimlerin gölgesi yardýmýyla yüksekliðinin hesabý, üçgenlerin kenarlarý ile ilgili baðýntýlar ters açýlarýn eþitliði konusu, küresel üçgenlerin bazý özellikleri eþkenar üçgenlerin taban açýlarýnýn eþitliði teoremi.

         Thales'e atfedilen ve bilimlerde kurucu unvanýný almasýna sebep olan bu bilgiler, Thales'ten 2000 yýl kadar önceleri Eski Mýsýrlýlar ve Mezopotamya'lýlar tarafýndan bilinmekte idi. Thales, eski Mýsýr ve Babil'e yaptýðý birçok seyahatleri sýrasýnda, buralarda eski dönemlerin bilim ve teknik lerini dönemin bilginlerinden (kahin, katip, rahip) öðrenmiþtir. Bu ilk medeniyetlerin, es-ki  impara torluk dönemlerinden öðrenmiþ ve bu suretle Grek felsefesinin, geometri ve  ast-ronomisinin geliþmesine ilk çýkýþ noktasý olarak temel kavramlar edinmiþtir. Ülkemizde, diðer antik dönem bilginleri ne olduðu gibi Thales' e mümtaziyet ve ebedilik verilmesine sebep, Batýlý kaynaklarýn  yayýnlarýdýr. Deðiþik bir ifade ile bilgilerimizin noksan olduðu dönemlerin damgasýný taþýr. Bize göre:Thales'in bilim tarihindeki yeri ile ilgili gerçekleri þu þekilde özet-lemek mümkündür. Thales, ilk medeniyetlerin besiði olan eski Mýsýr bölgesini uzun yýllar do-laþmýþtýr. Kaynaklardan bazýlarý  Thales'in  Babil bölgesine kadar gittiðini yazar. Thales eski Mýsýr ve Mezopotamya'ya yaptýðý bu geziler sýrasýnda matematik, astronomi ve fiziðin temel bilgilerini öðrenerek Atina'ya döndü. Bugün için "saçma" olan þu görüþler de Thales'e aittir: "Yeryüzü, suyun üstündedir ve suyun üstünde tahta parçasý gibi durur, dalgalanýr.", "Kehribar da cisimleri çektiði için ruha sahiptir."