Yunanlý matematikçi (M.Ö. 570'e doðru - M.Ö. 480'e doðru).

Güney Ýtalya'da ve ardýndan Yunanistan'da büyük etki uyandýran bir okulun kurucusudur. Limnili bir ailenin çocuðuydu, Polykrates'in tiranlýðý yüzünden 530'a doðru Kroton'a göç et-mek zorunda kaldý ve orada çevresine birçok öðrenci topladý. "Pythagorasçýlar" bilimsel, fel-sefi, siyasal ve dinsel bir topluluk oluþturdular. Bu topluluk içinde matematik, gökbilim, müzik-bilim, fizyoloji ve týp inceleniyor, nesnelerin ilkesi sayýlara baðlanýyor ve her alanda evrensel bir uyum aranýyordu. Topluluk, kendine özgü ve yoðun bir dinsel yaþamýn merkeziydi. Pytha-gorasçý aritmetik, ayný birim kümeleriyle özdeþleþtirilen ve noktalarýn bir araya gelmesiyle simgelenen tamsayýlarla sýnýrlýdýr. Bu simgesel sayýlar, üçgen, dörtgen, beþgen vb. sayýlar ve kendilerine denk düþen geometrik daðýlýmýn biçimine göre çokdüzlemli sayýlar olarak sý-nýflandýrýlýyorlardý. Aritmetrikleri görseldi, þu anlamda ki sayýlarýn biçimi, özellikleri konusunda bilgi veriyordu. M.Ö. V. yy'da Pythagorasçýlar, Öklid'in genel bir kuramýný ortaya koyduðu yetkin sayýlar (çarpanlarýnýn toplamýna eþit olan sayýlar, öreneðin 6 ve 28) ve dost sayýlar (bi-rinin çarpanlarýnýn toplamý ötekine eþit olan sayý çiftleri, örneðin 284 ve 220) gibi özel sayý tip-lerini incelediler.

  Proklos, a² + b² = c² eþitliðini saðlayarak Pythagorasçý üçlüler (a,b,c) oluþturrmak olanaðý veren formülü Pythagoras'a mal etti. Pythagorasçýlar ayrýca a - b = b - c gibi aritmetik, a : b = b :c gibi geometrik, (a - b) : a= (b - c) : c gibi armonik ortalamalarý inceleyip, tamsayýlarla sýnýrlý bir oranlar kuramýný da geliþtirdiler. Bir karenin köþegen ve kenarýnýn eþölçeksizliðinin, yani uzunluklarýnýn ortak bir ölçünün tam katlarýyla ifade edilememesinin keþfi, genellikle onlara atfedilir. Bunun, Pythagoras'tan esinlendiði söylenir. Oysa bu keþif, herþey sayýdýr önerisinde ileri sürüldüðü gibi, dünyanýn tamsayýlara uygunluðu düþüncesine son verdiði için derin bir bunalýma yol açtý. Gerçekten de Pythagorasçý doða görüþü herþeye bir tam sayý atfediyor-du. Bu görüþ, ayný sayýlarý düzenleyerek çeþitli büyüklüklerle, çeþitli ortamlarda ayný müzik armonilerini ve ayný geometrik biçimler ortaya konulabileceði gözlemine dayanýyordu. Örne-ðin, kenarlarý 3:4:5 ile orantýlý her üç-gen, dik üçgendi (Pythagoras teoremi). Ayrýca Pythago-ras'ýn daha önce Babylonialýlar'ýn bildik-leri bu teoremin bir tanýtlamasýný yapýp yapmadýðý da bilinmemektedir